Ρωσία

Το εμπάργκο της ΕΕ στον ρωσικό άνθρακα τίθεται σε ισχύ από τα μεσάνυχτα

Πού θα προμηθεύονται από εδώ και πέρα ​​οι Ευρωπαίοι

Το ευρωπαϊκό εμπάργκο στον ρωσικό άνθρακα τίθεται σε ισχύ τα μεσάνυχτα της Τετάρτης, τέσσερις μήνες μετά την υιοθέτησή του ως μέρος του πέμπτου πακέτου κυρώσεων κατά της Μόσχας, τη στιγμή που η ΕΕ αντιμετωπίζει έντονες εντάσεις σχετικά με τον ενεργειακό της εφοδιασμό.

Αυτό το εμπάργκο που αποφασίστηκε τον Απρίλιο από τις 27 τίθεται σε ισχύ στο τέλος μιας μεταβατικής περιόδου 120 ημερών. Μόνο εμπορικές συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από τις 9 Απριλίου μπορούσαν να τηρηθούν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Αυτή είναι η πρώτη κύρωση της ΕΕ που πλήττει τον ρωσικό ενεργειακό τομέα. Στη συνέχεια, οι Ευρωπαίοι αποφάσισαν, στα τέλη Μαΐου, σε ένα προοδευτικό εμπάργκο έως το τέλος του 2022 στο μεγαλύτερο μέρος του ρωσικού πετρελαίου.

Μέχρι πέρυσι, η ΕΕ εισήγαγε το 45% του άνθρακα της από τη Ρωσία για ποσό 4 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως, και ορισμένες χώρες, όπως η Γερμανία και η Πολωνία για παράδειγμα, που τον χρησιμοποιούσαν στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, εξαρτώνταν ιδιαίτερα από τον ρωσικό άνθρακα

Στο πλαίσιο στο οποίο η ετήσια ευρωπαϊκή κατανάλωση άνθρακα, ενός ρυπογόνου ορυκτού καυσίμου, μειώθηκε από 1.200 σε 427 εκατομμύρια τόνους μεταξύ 1990 και 2020, το κλείσιμο πολλών ορυχείων στην ήπειρο συνέβαλε στην αύξηση της εξάρτησης των Ευρωπαίων από τις εισαγωγές.

Όσον αφορά τον άνθρακα, οι αγορές της ΕΕ από τη Ρωσία αυξήθηκαν από οκτώ εκατομμύρια τόνους το 1990 (7% των εισαγωγών), σε 43 εκατομμύρια το 2020 (54%).

Στο πλαίσιο της μείωσης των προμηθειών ρωσικού φυσικού αερίου και του κινδύνου ελλείψεων, αρκετές χώρες -όπως η Γερμανία, η Αυστρία, η Ολλανδία, η Ιταλία- ανακοίνωσαν τους τελευταίους μήνες αυξημένη προσφυγή σε σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα.

Τους πρώτους πέντε μήνες του 2022, η ηλεκτρική ενέργεια που παράγεται από την καύση άνθρακα στη Γερμανία αυξήθηκε κατά 20%, σύμφωνα με τη Rystad.

Το συνολικό εμπάργκο στον ρωσικό άνθρακα ωθεί τους Ευρωπαίους να προμηθεύονται από αλλού – τις ΗΠΑ (περίπου το 17,5% των εισαγωγών άνθρακα της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο), την Αυστραλία, τη Νότια Αφρική ή ακόμα και την Ινδονησία.

Στο πλαίσιο των εντάσεων στις αγορές, η εξίσωση είναι περίπλοκη για την Πολωνία, παραδοσιακά χώρα εξόρυξης αλλά καθαρό εισαγωγέα άνθρακα. Στο πλαίσιο που η τοπική παραγωγή έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια σε περίπου 55 εκατομμύρια τόνους ετησίως, η Πολωνία πρέπει να εισάγει περίπου 12 εκατομμύρια τόνους, δέκα εκ των οποίων από τη Ρωσία.

Η λαϊκιστική εθνικιστική κυβέρνηση επέβαλε πλήρη απαγόρευση στις εισαγωγές ρωσικού άνθρακα από τα μέσα Απριλίου, προκαλώντας σοβαρές ελλείψεις και εκτοξεύοντας τις τιμές – ένας τόνος άνθρακα κοστίζει τώραερωπαικ τέσσεριςερωπαικη φορές περισσότερο στην Πολωνία από ό,τι πριν από ένα χρόνο.

Η Βαρσοβία έχει περιορίσει τις τιμές και εξορθολογίζει τις αγορές, αλλά η περιορισμένη χωρητικότητα των λιμανιών, των σιδηροδρόμων και των πλωτών οδών περιπλέκει την αύξηση των εισαγωγών, τροφοδοτώντας τις ανησυχίες για τις προμήθειες για το χειμώνα.