Κόσμος, Οικονομία

“Τι επιλέγετε: φαγητό ή ζεστασιά;” Με λογαριασμούς έως και 5 φορές υψηλότερους, οι Βρετανοί φοβούνται τον χειμώνα που πλησιάζει

Τα οικονομικά προβλήματα μεγαλώνουν στη Βρετανία. Ο υψηλός πληθωρισμός και οι υψηλές τιμές της ενέργειας επηρεάζουν τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών.

Όλο και περισσότεροι άνθρωποι δεν μπορούν πλέον να πληρώσουν τους λογαριασμούς φυσικού αερίου ή ρεύματος. Μερικοί αισθάνονται εντελώς εγκαταλελειμμένοι. Αυτή είναι η περίπτωση των συζύγων Νατάσα και Γκάρι Γουότερχαουζ, που φοβούνται τον χειμώνα που έρχεται. Δείτε το ρεπορτάζ του «Focus Europa» της Deutsche Welle.

 

Lincolnshire – Midlands, Αγγλία. Αυτό είναι το χωριό Morton, όπου ζουν ο Gary και η Natasha Waterhouse. Η χειρουργική επέμβαση καρκίνου άφησε τη Νατάσα βαριά ανάπηρη, έτσι ο Γκάρι παράτησε τη δουλειά του ως οδηγός ταξί για να τη φροντίσει. Οι δύο σύζυγοι μας δείχνουν τον λογαριασμό του φυσικού αερίου και του ρεύματος.

Πριν πλήρωναν το αντίστοιχο των 36 ευρώ το μήνα, και τώρα ο λογαριασμός ξεπερνά τα 200. Και ανακοινώνονται περαιτέρω αυξήσεις μέχρι τον χειμώνα. «Τώρα σχεδιάζουμε ποια δωμάτια μπορούμε να ζεστάνουμε. Ίσως χρειαστεί να στρώσουμε και να χρησιμοποιήσουμε κουβέρτες για να μας κρατήσουν ζεστούς», λέει η Natasha Waterhouse. Θα λάβουν εφάπαξ πληρωμή από το κράτος ίσο με περίπου 1.200 ευρώ. Αλλά δεν είναι αρκετό. Θα πρέπει να είναι φειδωλοί με τα τρόφιμα και να περιοριστούν σε σούπερ μάρκετ με χαμηλές τιμές. «Οι τιμές έχουν αυξηθεί αστρονομικά. Ψωνίζουμε πολύ προσεκτικά. Και μαγειρεύω αρκετά πιάτα, ώστε να έχουμε μερίδες στην κατάψυξη για τις επόμενες εβδομάδες», λέει ο Gary Waterhouse.

 

Όταν η τράπεζα τροφίμων δεν μπορεί πλέον να καλύψει τη ζήτηση…

 

Στη Βρετανία, ο πληθωρισμός έφτασε σε υψηλό 40 ετών άνω του 10%. Για παράδειγμα, το αποβουτυρωμένο γάλα είναι 34 τοις εκατό πιο ακριβό από πέρυσι. Καθώς οι τιμές της ενέργειας τριπλασιάζονται ή και τετραπλασιάζονται, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι κινδυνεύουν να αντιμετωπίσουν τη λεγόμενη ενεργειακή φτώχεια. Για να βοηθήσει όσους είχαν ανάγκη, ο William McGranaghan ίδρυσε μια τράπεζα τροφίμων. Λέει ότι έρχονται ακόμη περισσότεροι άνθρωποι από ό,τι κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Από άνεργους και μισθωτούς μέχρι αυτοαπασχολούμενους – όλοι χρειάζονται δωρεές. «Μερικές φορές δεν έχουμε αρκετό φαγητό. Και πρέπει να απομακρύνουμε τις οικογένειες χωρίς να τους δίνουμε μια μερίδα φαγητό. Όταν βλέπεις μια μαμά ή έναν μπαμπά που δεν έχει αρκετό φαγητό για να φτιάξει το δείπνο, σου ραγίζει την καρδιά. Μερικές φορές… είναι δύσκολο», λέει ο William McGranaghan, ιδρυτής της τράπεζας τροφίμων.

 

«Είναι πολύ δύσκολο να επιβιώσεις αυτή τη στιγμή»

 

Ο Ρόλαντ είναι άρρωστος και δεν μπορεί πλέον να εργαστεί. Δεν ξέρει πώς θα μπορέσει να ταΐσει την οικογένειά του. «Είναι μεγάλο πρόβλημα. Έχω έναν γιο και μια γυναίκα και είναι πολύ δύσκολο να επιβιώσω αυτή τη στιγμή», εξομολογείται ο άνδρας. Η μεγαλύτερη ανησυχία τους σχετίζεται με τον χειμώνα που έρχεται, όταν θα πρέπει να ξεκινήσουν τη θέρμανση του σπιτιού. «Είναι τρομακτικό γιατί απλά σκέφτεσαι πώς θα βρεις χρήματα για να ζεσταθείς και πώς θα βρεις χρήματα για να αγοράσεις φαγητό. Τι επιλέγετε, φαγητό ή ζεστασιά;» – εξηγεί η Mandy, άλλη ντόπιος. «Πιστεύω ότι θα είναι πολύ δύσκολο για εμάς. Δεν θέλω να κλάψω. Προσπαθούμε να ζούμε σαν αξιοπρεπείς άνθρωποι», λέει η Zahia.

 

Ο καφές έχει γίνει προϊόν πολυτελείας

 

Οι φτωχότεροι επηρεάζονται επίσης περισσότερο από τις αυξήσεις των τιμών. Αλλά και η μεσαία τάξη υποφέρει. Στη βόρεια Αγγλία, η Susannah και ο Dave Morgan ζουν κοντά στο York με τις δύο κόρες τους. Ο λογαριασμός του ρεύματος τριπλασιάστηκε και ένα λίτρο καυσίμου κοστίζει 2,10 ευρώ. Η οικογένεια αναγκάζεται να περιορίσει τα έξοδά της, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών. «Είμαστε σε μια αγροτική περιοχή. Όλα όσα θέλουμε να κάνουμε είναι σε κάποια απόσταση. Έτσι, αν θέλουν να πάνε για κολύμπι, πρέπει να πληρώσουμε για τις ώρες, συν βενζίνη για να φτάσουμε εκεί», λέει ο Dave Morgan.

Το ζευγάρι έχει μια διαδικτυακή συνδρομητική υπηρεσία premium καφέ. Και φοβούνται ότι αυτή η κρίση θα επηρεάσει την επιχείρησή τους. «Το συνεχώς αυξανόμενο κόστος ζωής έχει κάνει τον καθένα να σκεφτεί τι ξοδεύει. Έτσι γίναμε ένα προϊόν πολυτελείας. Και ίσως ο κόσμος κοιτάξει τα χρήματα στον λογαριασμό του και πει, δεν πρόκειται να αγοράσω αυτόν τον καφέ», λέει ανήσυχη η Σουζάνα Μόργκαν. Ειδικά από τη στιγμή που η τιμή του καφέ έχει αυξηθεί σε όλο τον κόσμο. Η Susanna πουλάει τώρα ένα σακουλάκι κόκκων καφέ 500 γραμμαρίων για 19 £ αντί για 17 £ «Όταν αυξήσαμε τις τιμές για τους πελάτες μας σκεφτήκαμε και τους μισθούς των εργαζομένων, γιατί καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να πληρώσουν τα καύσιμα, τους λογαριασμούς ρεύματος, τα ενοίκια» – εξηγεί η ίδια.

 

Ο κόσμος θυμώνει όλο και περισσότερο

 

Πολλές άλλες επιχειρήσεις είναι απρόθυμες να αυξήσουν τους μισθούς τώρα, προκαλώντας διαμαρτυρίες εργαζομένων σε ολόκληρη τη χώρα. Κινηματογραφούμε συνδικάτα και αριστερές ομάδες να οργανώνουν μια διαμαρτυρία σε ένα κλαμπ στο Battersea του Λονδίνου. Με το σύνθημα «Φτάνει πια» , θέλουν να αγωνιστούν για δίκαιους μισθούς. «Γεννιέται ένα κίνημα διαμαρτυρίας, ο κόσμος είναι θυμωμένος. Το κόστος ζωής εκτοξεύεται στα ύψη στο Ηνωμένο Βασίλειο και οι πολιτικοί και από τα δύο στρατόπεδα δεν κάνουν τίποτα γι’ αυτό», λέει ο Luke West.

Περισσότεροι από 113.000 Βρετανοί έχουν ήδη ενταχθεί στο κίνημα, το οποίο υπόσχεται να σταθεί απέναντι σε μεγάλες εταιρείες και βουλευτές. Όλοι θαυμάζουν τον Μικ Λιντς. Το σιδηροδρομικό του συνδικάτο οδήγησε απεργίες που έφεραν μεγάλες περιοχές της Βρετανίας σε αδιέξοδο. «Η εργατική τάξη επέστρεψε. Δεν επιστρέψαμε απλώς ως ιδέα. Επιστρέψαμε ως κίνημα. Επιστρέψαμε ως ενέργεια. Και αρνούμαστε να είμαστε πια φτωχοί. Αρνούμαστε να αφήσουμε όλους να είναι φτωχοί. Νίκη για την εργατική τάξη!». – διακηρύσσει ο συνδικαλιστής Μικ Λιντς. Μέχρι πρόσφατα, η Νατάσα και ο Γκάρι υποστήριζαν τους Τόρις. Όμως το κόμμα τον απογοήτευσε βαθιά. «Δεν κοιτάζουν τους ανθρώπους των κατώτερων στρωμάτων, των μεσαίων στρωμάτων. Αυτοί είναι που θα υποφέρουν», λέει η Natasha Waterhouse.

«Μαλώνουν μεταξύ τους και δεν επικεντρώνονται σε πράγματα που είναι πραγματικά σημαντικά, που είναι οι άνθρωποι αυτής της χώρας», προσθέτει ο σύζυγός της. Άνθρωποι όπως η Natasha και ο Gary Waterhouse και εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι δεν έχουν ιδέα πώς θα περάσουν αυτόν τον χειμώνα.