Εθνικά Θέματα

Όλες οι ελπίδες για κυπριακές συνομιλίες εξαρτώνται απο την επόμενη κίνηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες

Οποιαδήποτε ελπίδα για επίτευξη των ειρηνευτικών συνομιλιών στην Κύπρο, εξαρτάται από το αποτέλεσμα των επόμενων κινήσεων του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες, συμπεριλαμβανομένου του διορισμού νέου ειδικού εκπροσώπου.

Η σύντομη συνάντηση του Προέδρου Νίκου Αναστασιάδη με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης στη Νέα Υόρκη, δεν φαίνεται να άλλαξε την απαισιόδοξη ατμόσφαιρα που επικρατούσε στη Λευκωσία.

Τη Δευτέρα, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα συμμετάσχει, σε κοινή συνάντηση με τον ΓΓ του ΟΗΕ και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Έρσιν Τατάρ.

Όλα τα βλέμματα θα είναι τώρα στραμμένα στο δείπνο που θα φιλοξενήσει ο ΓΓ του ΟΗΕ για τους δύο ηγέτες, όπου θα ανακοινώσει το όνομα του προσώπου που θα διοριστεί ως εκπρόσωπός του για το Κυπριακό.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Τύπου, ο Γκουτέρες είπε στον Αναστασιάδη κατά τη συνάντησή τους την Τρίτη, ότι ο μόνος τρόπος για να «αναφλεγεί»  η διαδικασία, θα είναι μέσω της κίνησης που θα δημιουργηθεί με τον διορισμό ενός νέου απεσταλμένου του ΟΗΕ.

Ο νέος ειδικός εκπρόσωπος της ΓΓ του ΟΗΕ στο Κυπριακό θα αντικαταστήσει την Ελίζαμπεθ Σπέχαρ , η θητεία της οποίας ολοκληρώνεται στο τέλος του μήνα. Η πρώην Αμερικανίδα διπλωμάτης Τζέιν Χολ Λάουτ, διετέλεσε ειδική απεσταλμένη του ΟΗΕ στην Κύπρο από το 2018, διερευνώντας τις προοπτικές εξεύρεσης κοινού τόπου μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων για επανέναρξη των συνομιλιών μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Ο Αναστασιάδης δεν είχε μεγάλες προσδοκίες από την αρχή, καθώς είπε ότι δεν είναι τόσο αισιόδοξος όσο θα ήθελε να είναι, λόγω των επαναλαμβανόμενων δηλώσεων, του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, του υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου και του Τατάρ για λύση δύο κρατών.

Τόνισε ότι αν και είναι έτοιμος να παρευρεθεί στη συνάντηση, υπάρχουν αμφιβολίες για την επίτευξη θετικού αποτελέσματος.

«Οι παρεμβάσεις, οι αντιρρήσεις και τα προσχήματα της Άγκυρας χρησιμοποιήθηκαν από τον Τατάρ για να αποφευχθεί η επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, με βάση το έργο που επιτεύχθηκε τα προηγούμενα χρόνια», είπε.

Πριν αναχωρήσει για τη Νέα Υόρκη , ο Πρόεδρος Αναστασιάδης υποστήριξε την επιστροφή στο σύνταγμα του 1960, το οποίο προέβλεπε τη δημιουργία ενός ενιαίου κράτους με κοινή συμμετοχή σε κυβερνητικές και δημόσιες υπηρεσίες.

Κατανομή εξουσίας και βέτο

Το σύνταγμα προέβλεπε ότι ένας Ελληνοκύπριος Πρόεδρος, μοιράζεται εξουσίες με έναν Τουρκοκύπριο Αντιπρόεδρο που είχε δικαίωμα αρνησικυρίας επί κυβερνητικών αποφάσεων.

Η πρόταση του Αναστασιάδη, επικρίθηκε έντονα από τα κύρια κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία κατηγόρησαν τον πρόεδρο ότι εκτροχιάζει την ειρηνευτική διαδικασία από τη βάση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, σύμφωνα με όλα τα ψηφίσματα του ΟΗΕ.

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, θα παρουσιάσει τις θέσεις του για το πώς θα πρέπει να προχωρήσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του την Παρασκευή.

Ταυτόχρονα, σκοπεύει να αντιμετωπίσει επιχειρήματα για λύση δύο κρατών που προέβαλε ο Ερντογάν, ο οποίος κατά την ομιλία του την Τετάρτη άδραξε την ευκαιρία να πουλήσει την ιδέα στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ.

Η συνάντηση της Δευτέρας, έρχεται μετά από προσπάθειες που έγιναν τον Απρίλιο από διπλωμάτες που προσπάθησαν να κάνουν πρόοδο στην επανέναρξη των κυπριακών συνομιλιών, που εγκαταλείφθηκαν από την αποτυχημένη ελβετική διάσκεψη το 2017.

Στη συγκέντρωση του Απριλίου στη Γενεύη, που ονομάστηκε «UN+5», συμμετείχαν οι υπουργοί Εξωτερικών των τριών εγγυητών της Κύπρου,  Ελλάδας, Τουρκίας και Βρετανίας.

Αυτό είχε επίσης αρνητικό αποτέλεσμα, αφού ο Γκουτέρες δήλωσε ότι δεν έχει εξασφαλιστεί αρκετός κοινός τόπος.