Εθνικά Θέματα

Μπροστά στην μεγαλύτερη κλοπή αεροσκαφών στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας

Με τις κυρώσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης να θέτουν καταληκτική ημερομηνία την 28η Μαρτίου για τον τερματισμό των συμβάσεων leasing αεροσκαφών στη Ρωσία, ο πόλεμος στην Ουκρανία ενδέχεται να οδηγήσει στη μεγαλύτερη κλοπή αεροσκαφών στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας. Οι μεγαλύτερες εταιρείες leasing αεροσκαφών βρίσκονται σε αδιέξοδο στην προσπάθεια τους να ανακτήσουν περισσότερα από 400 αεροσκάφη, αξίας 10 δισ. δολαρίων, από τις αεροπορικές εταιρείες της Ρωσίας μετά τις κυρώσεις της Δύσης.

Σύμφωνα με το liberal, σήμερα λήγει η προθεσμία για τις ρωσικές αεροπορικές να επιστρέψουν πάνω από 400 αεροσκάφη, οι ξένες εταιρείες που τα έχουν εκμισθώσει έχουν μικρές ελπίδες ότι θα ανακτήσουν τα αεροπλάνα τους. Τα περισσότερα συνεχίζουν να πραγματοποιούν εσωτερικές πτήσεις στη Ρωσία, παρόλο που η Ιρλανδία και οι Βερμούδες, όπου τα περισσότερα είναι νηολογημένα, έχουν αναστείλει το αξιόπλοό τους, κίνηση που συνήθως σημαίνει ότι τα αεροσκάφη δεν μπορούν να πετούν.

Η πολιτική αεροπορία ήταν από τους πρώτους κλάδους που δέχτηκαν πλήγμα από την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία, καθώς η Δύση απαγόρευσε πτήσεις ρωσικών αεροσκαφών στον εναέριο χώρο της για να ακολουθήσει παρόμοια αντίδραση από πλευράς Ρωσίας. Το αποτέλεσμα είναι ότι, σήμερα οι εκμισθωτές αεροσκαφών βρίσκονται αντιμέτωποι με μεγάλες ζημιές ή στην καλύτερη περίπτωση πολύχρονες διαμάχες με τις ασφαλιστικές εταιρείες.

Με βάση τους διεθνείς κανόνες δεν επιτρέπεται διπλή νηολόγηση, ωστόσο η Ρωσία έχει ήδη μεταφέρει πάνω από το ήμισυ των ξένης ιδιοκτησίας αεροσκαφών στο δικό της νηολόγιο, μετά από την ψήφιση νόμου που το επιτρέπει.

Tην προηγούμενη εβδομάδα η ρωσική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι 78 αεροσκάφη που ήταν εκμισθωμένα σε ρωσικές αερογραμμές, είχαν κατασχεθεί στο εξωτερικό, σύμφωνα με το πρακτορείο Interfax.

Η εταιρεία leasing Avolon κατήγγειλε όλες τις συμβάσεις leasing με ρωσικές αεροπορικές εταιρείες και κατάφερε να ανακτήσει τέσσερα, από τα 14 αεροσκάφη που είχε εκμισθώσει σε αερομεταφορείς της Ρωσίας, ενώ βρίσκονταν στο εξωτερικό. Δεν είναι ξεκάθαρο αν τα τέσσερα αυτά αεροσκάφη ήταν μέρος των 78 που κατασχέθηκαν.

Παρόλο που τα αεροσκάφη που έχουν εκμισθωθεί είναι ασφαλισμένα, η άνευ προηγουμένου έκταση των δυνητικών ζημιών σημαίνει πολύχρονες δικαστικές διαμάχες ανάμεσα στις εταιρείες leasing και τις ασφαλιστικές εταιρείες, πριν καταλήξουν σε τελεσίδικες αποφάσεις για αποζημίωση, σύμφωνα με ειδικούς του χώρου.

Ακόμη και στην περίπτωση που τα αεροσκάφη ανακτηθούν κάποια στιγμή, η αξία τους μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση καθώς θα πρέπει να έχουν ακριβή αρχεία της απαιτούμενης συντήρησης, που να βεβαιώνουν ότι έχουν χρησιμοποιηθεί αυθεντικά ανταλλακτικά, μια άλλη πτυχή που επίσης έχει πληγεί από τις κυρώσεις της Δύσης στη Ρωσία.

Αν και η συνολική αξία των αεροσκαφών είναι τεράστια, οι επιπτώσεις σε επιμέρους εταιρείες leasing μπορεί να είναι διαχειρίσιμες αν καταλήξουν σε αποζημιώσεις, καθώς τα αεροσκάφη που έχουν εκμισθωθεί σε ρωσικές αεροπορικές εταιρείες αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 10% των συνολικών χαρτοφυλακίων των περισσότερων εκμισθωτών.

Σύμφωνα με στελέχη της Alton Aviation Consultancy, δεν πρόκειται να γονατίσει τις εταιρείες leasing αλλά σίγουρα θα αλλάξει τις μελλοντικές προοπτικές της ρωσικής αγοράς. Υπάρχει αριθμός ιδιωτικών αεροπορικών εταιρειών στη Ρωσία, που προτίθενται να επιστρέψουν τα εκμισθωμένα αεροσκάφη στους εκμισθωτές της Δύσης, ωστόσο δεν είναι ξεκάθαρο αν μια τέτοια κίνηση θα είναι αποδεκτή από τη ρωσική κυβέρνηση.

Για παράδειγμα, η ρωσική UTair Airlines που είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο της Μόσχας ανακοίνωσε στις 14 Μαρτίου ότι, θα απέσυρε όλα τα εννέα εκμισθωμένα αεροσκάφη Boeing 737 από τις πτήσεις του δικτύου της, λόγω των απαιτήσεων των ιδιοκτητών των αεροσκαφών, κίνηση που μπορεί να διατηρήσει τις σχέσεις της με τις εταιρείες leasing μετά το πέρας των κυρώσεων, όποτε αυτό συμβεί.

Τα αεροπλάνα αυτά δεν έχουν πετάξει μετά την ανακοίνωση, αλλά παραμένουν σε ρωσικό έδαφος, σύμφωνα με στοιχεία του ιστότοπου FlightRadar24.

Σε μερικές περιπτώσεις οι εκμισθωτές έχουν λάβει καταθέσεις εγγύησης που οι μισθωτές μπορούν να χάσουν, ποσά που θα καλύψουν μέρος των ζημιών αλλά αντιστοιχούν μόνο σε κλάσματα της αξίας των αεροσκαφών. Ενδεικτικά, ένα ποσό εγγύησης για σύμβαση leasing ενός αεροσκάφους αξίας $20 εκατ. μπορεί να ανέρχεται στις $450.000, ποσό ισοδύναμο με μίσθωμα τριών μηνών.

Σύμφωνα με το οίκο αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας KBRA στον χώρο των εκμισθώσεων αεροσκαφών, το εύρος των ποσών εγγύησης συνήθως κυμαίνεται από ένα έως τέσσερα μηνιαία μισθώματα, ανάλογα με τη βαθμολόγηση της μισθώτριας αεροπορικής εταιρείας.

Η Aeroflot, ο εθνικός αερομεταφορέας της Ρωσίας είχε το καλύτερο πιστοληπτικό προφίλ πριν την εισβολή στην Ουκρανία, αλλά η αξιολόγηση αυτή δεν ισχύει πλέον μετά την κίνηση της Μόσχας να νηολογήσει τα εκμισθωμένα αεροσκάφη στη Ρωσία.

Κινεζική εταιρεία leasing με έκθεση στην Aeroflot, δεν είχε απαιτήσει εγγύηση από την αεροπορική εταιρεία και κατά συνέπεια η αποζημίωση από την ασφαλιστική θα είναι η μόνη διέξοδος για να καλυφθούν οι ζημιές. Αντί να ζητήσει ποσό εγγύησης από την Aeroflot, είχε εγγυητικές επιστολές από ρωσικές τράπεζες. Όμως, αυτές δεν έχουν αξία σήμερα λόγω των capital controls που επέβαλλε η Ρωσία, αντιδρώντας στις κυρώσεις.