Οικονομία

Κωνσταντίνος Πετρίδης: Οι εμβολιασμοί έχουν μετατραπεί σε «οικονομικό εργαλείο»

“Είναι η πρώτη φορά στην σύγχρονη ιστορία που διαχείριση και εξέλιξη της οικονομίας εξαρτάται τόσο πολύ από την επιτυχία του προγράμματος εμβολιασμών”

Η κυπριακή οικονομία θα τρέξει με ρυθμό μεταξύ 3,5% και 4,5% το 2021, αναλόγως της εξέλιξης της πανδημίας, δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών Κωνσταντίνος Πετρίδης, τονίζοντας πως τα προγράμματα εμβολιασμού έχουν μετατραπεί στο «οικονομικό εργαλείο» για διαχείριση της κρίσης αλλά και των προοπτικών ανάκαμψης.

Παράλληλα, μιλώντας σε διαδικτυακό συνέδριο που διοργάνωσε το ΕΒΕ Λευκωσίας και η Ευρωπαϊκή Επενδυτική Τράπεζα (ΕΤΕπ) με τίτλο «Investment and Investment Finance in Cyprus», ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Ηρόδοτος Ηροδότου τόνισε πως η πανδημική κρίση παρέχει την ευκαιρία ευθυγράμμισης των πολιτών με μακροπρόθεσμους στόχους και δη την αντιμετώπιση ευπαθειών που επιτάθηκαν από την κρίση.

Εξάλλου, στο συνέδριο παρουσιάστηκαν τα ευρήματα της έρευνας επενδύσεων της ΕΤΕπ που καταδεικνύουν πως οι επενδύσεις εταιρειών στην Κύπρο υποχώρησαν το δεύτερο τρίμηνο του 2020 κατά 36% σε σύγκριση με τα προ της πανδημίας επίπεδα, ενώ πέραν των 51% των κυπριακών εταιρειών δήλωσαν πως η πανδημία επηρέασε τον επενδυτικό σχεδιασμό τους σε σύγκριση με 40% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Εργαλείο τα εμβόλια

Σε χαιρετισμό του, ο Κωνσταντίνος Πετρίδης τόνισε πως «είναι η πρώτη φορά στην σύγχρονη ιστορία που διαχείριση και εξέλιξη της οικονομίας εξαρτάται τόσο πολύ από την επιτυχία του προγράμματος εμβολιασμών. Οι εμβολιασμοί έχουν μετατραπεί στο κύριο οικονομικό εργαλείο για τη διαχείριση της κρίσης και των προοπτικών ανάκαμψης».

Πάντως, ο κ. Πετρίδης παρουσιάστηκε αισιόδοξος για την πορεία της οικονομίας, λέγοντας πως «το 2021 αναμένουμε ισχυρή ανάκαμψη μεταξύ 3,5% και 4,5% του ΑΕΠ, αναλόγως της εξέλιξης της πανδημίας και της μεγάλης αβεβαιότητας που επικρατεί ακόμα».

Αναγνώρισε μεν ότι η πανδημία οδήγησε πολλές εταιρείες να καθυστερήσουν τις επενδύσεις τους αλλά όχι να τις τερματίσουν εξ ολοκλήρου, τονίζοντας δε πως υπάρχουν μεγάλα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη, όπως το Καζίνο Θέρετρο, οι Μαρίνες της Αγίας Νάπας και της Λάρνακας και άλλα έργα στις ορεινές περιοχές που θα διαφοροποιήσουν και θα εμπλουτίσουν το κυπριακό τουριστικό προϊόν.

«Ίσως να υπήρξαν κάποιες καθυστερήσεις λόγω της πανδημίας, αλλά είμαι αισιόδοξος ότι η υλοποίηση όλων αυτών των έργων θα δώσουν επιπλέον ώθηση στην οικονομία και μάλιστα (τα έργα αυτά) δεν έχουν περιληφθεί στις τρέχουσες προβλέψεις μας», είπε.

Εξάλλου, ο κ. Πετρίδης είπε πως οι επιδοτήσεις της Διευκόλυνσης για την Ανάκαμψη και την Ανθεκτικότητα της ΕΕ, που ανέρχονται περίπου στο €1 δισεκατομμύριο για την Κύπρο, θα αποτελέσουν το «σχέδιο για τα επόμενα χρόνια», καθώς και το κλειδί για να καταστεί η κυπριακή οικονομία πιο ανθεκτική.

Η πλειοψηφία αυτών των κονδυλίων έχουν κάνουν με την πράσινη μετάβαση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, κατέληξε.

Ηροδότου: Ευκαιρία για αλλαγές και αντιμετώπιση ευπαθειών

Στο δικό του χαιρετισμό, ο Κωνσταντίνος Ηροδότου είπε πως παρά τις ενθαρρυντικές ενδείξεις γύρω από την προμήθεια των εμβολίων κατά του κορωνοϊού, το 2021 συνεχίζει να παρουσιάζει σημαντική αβεβαιότητα.

«Ταυτόχρονα η κρίση μας δίνει την ευκαιρία να ανασκοπήσουμε και να αναθεωρήσουμε την οικονομία μας, προωθώντας πιο ορθές συνθήκες, περισσότερη πράσινη και βιώσιμη οικονομία», τόνισε.

Ανέδειξε τη σημασία της χρηματοδότησης από την ΕΤΕπ, καθώς, όπως είπε οι επιχειρήσεις στην Κύπρο ενδεχομένως να αντιμετωπίσουν περιορισμούς στην πρόσβαση στη χρηματοδότηση, καθώς το τραπεζικό σύστημα, που επιβαρύνεται ακόμη από υψηλά επίπεδα ΜΕΔ, αποφεύγει την ανάληψη ρίσκου, λόγω της πιθανότητας εισροής περισσότερων ΜΕΔ λόγω της πανδημίας.

Ο κ. Ηροδότου υπογράμμισε ακόμη ότι ο κίνδυνος αλλαγής του θεσμικού πλαισίου για τις εκποιήσεις και το βραδυκίνητο δικαστικό σύστημα υποδεικνύουν ένα σχετικά υψηλό κόστος στην επίλυση των ΜΕΔ.

«Το υφιστάμενο μοντέλο ανάπτυξης διαθέτει ευπάθειες, που τονίστηκαν από την πανδημική κρίση και οι ευπάθειες αυτές συνιστούν μεγάλο κίνδυνο για την κυπριακή οικονομία αν δεν αντιμετωπιστούν» είπε ο Διοικητής της ΚΤΚ.

Ο κ. Ηροδότου αναφέρθηκε ειδικότερα στον τουρισμό, τα προβλήματα της φήμης της Κύπρου, τις γεωπολιτικές προκλήσεις και την αβεβαιότητα γύρω από το νομοθετικό πλαίσιο των εκποιήσεων.

«Αυτές οι ευπάθειες θα μπορούσαν να ενισχυθούν αν δεν επιταχύνουμε την υιοθέτηση προηγμένων και ιδιαίτερα ψηφιακών και πράσινων πολιτικών», τόνισε.

Η Αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ Λιλιάνα Παβλόβα είπε πως η κυπριακή οικονομία αναμένεται να ανακάμψει με ρυθμό 3,2% το 2021 με επιτάχυνση το δεύτερο μισό, καθώς επιταχύνεται το πρόβλημα εμβολιασμών με την ανάπτυξη να ωθείται κυρίως από την εγχώρια κατανάλωση λόγω και της συνέχισης των κρατικών μέτρων στήριξης και εντός του 2021.

ΚΕΒΕ: Κρατικές Εγγυήσεις για επιτάχυνση δανεισμού

Εξάλλου σε συζήτηση που ακολούθησε, ο Πρόεδρος του ΚΕΒΕ, Χριστόδουλος Αγκαστινιώτης, αναφέρθηκε στα ευρήματα της έρευνας της ΕΤΕπ, σύμφωνα με τα οποία το 44% των κυπριακών επιχειρήσεων που συμμετείχαν στην έρευνα προγραμμάτιζαν να αυξήσουν τις επενδύσεις τους αλλά η πανδημία ανέτρεψε τους σχεδιασμούς τους και χαρακτήρισε απογοητευτικό το εύρημα ότι μόνο το 18% των κυπριακών επιχειρήσεων σχεδιάζει να αυξήσει τις επενδύσεις τους ενώ, αντίθετα, το 37% θα τις μειώσει.

«Οι προτεραιότητες έχουν αλλάξει, αφού τώρα το κύριο μέλημα των επιχειρήσεων είναι πώς θα αντιμετωπίσουν τα προβλήματα ρευστότητας και να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Γι’ αυτό το Επιμελητήριο πιέζει σθεναρά για την παραχώρηση δανείων με κρατικές εγγυήσεις», είπε.

Ο κ. Αγκαστινιώτης είπε ωστόσο ότι η αισιόδοξη εξέλιξη είναι ότι λόγω της πανδημίας επιταχύνθηκε ο αναγκαίος ψηφιακός μετασχηματισμός.

Η Ανίτα Φούρστενμπεργκ, αξιωματούχος της ΕΤΕπ για την κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη είπε πως η ΕΤΕπ προέβη σε συμφωνίας δανειοδότησης €245 εκατομμυρίων στην Κύπρο το 2020, περιλαμβανομένης της χρηματοδότησης του τερματικού LNG στο Βασιλικό, το οποίο θα οδηγήσει στην μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Υπενθυμίζοντας πως η ΕΤΕπ από το 2021 τερματίζει τις δανειοδοτήσεις έργων που σχετίζονται με ορυκτά καύσιμα, η κ. Φούρστερνμπεργκ ανέφερε πως η ΕΤΕπ βρίσκεται σε συνομιλίες με τις κυπριακές αρχές για νέες χρηματοδοτήσεις έργων.

Τέλος ο Αναπληρωτής Διευθύνοντας Σύμβουλος της Τράπεζας Κύπρου, Χάρης Πουαγκαρέ είπε πως η τράπεζα το 2020 παραχώρησε €1,4 δις σε νέα δάνεια, αποδεικνύοντας πως ακόμη και σε περιόδους κρίσης τα αυστηρά κριτήρια και οι δανειακές πολιτικές μπορούν να συγκεραστούν.

Σημειώνοντας ότι το κλειδί για στήριξη των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών ήταν το 9μηνο μορατόριουμ καταβολής δόσεων εντός του 2020, ο κ. Πουαγκαρέ είπε πως το ευχάριστο είναι ότι το 94% των συνολικά €6 δις δανείων που βρέθηκαν σε μορατόριουμ ξεκίνησαν να αποπληρώνουν τις δόσεις τους πρώτους δύο μήνες του 2021.