Κίνα, Κύπρος

Κίνα και Κύπρος οικοδομούν στρατηγική εταιρική σχέση

Πρίν λίγες εβδομάδες Κίνα και  Κύπρος ανακοίνωσαν επίσημα τη στρατηγική τους συνεργασία για την 50ή επέτειο από τη σύναψη των διπλωματικών τους δεσμών. Η συμφωνία επετεύχθη μετά από τηλεφωνική συνομιλία του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ και του Κύπριου προέδρου Νίκου Αναστασιάδη.

Η Κίνα και η Κύπρος συμφώνησαν να αναβαθμίσουν τη διμερή σχέση σε στρατηγική εταιρική σχέση και να προωθήσουν τη συνεργασία μεταξύ Κίνας και ΕΕ. Οι δύο πλευρές θα συνεργαστούν σε τομείς, όπως η οικονομία και το εμπόριο, οι τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές και η καθαρή ενέργεια, και θα προωθήσουν πολιτιστικές και εκπαιδευτικές ανταλλαγές.

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η πρόθεση της Κίνας να ενισχύσει τους δεσμούς με την Κύπρο συνδέεται στενά με την Πρωτοβουλία Maritime Silk Road Initiative (MSRI), στοιχείο του ευρύτερου πλαισίου Belt and Road Initiative (BRI).

Η θέση της Κύπρου

Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι μια νησιωτική χώρα στην ανατολική Μεσόγειο Θάλασσα, που βρίσκεται στα νότια της Τουρκίας, δυτικά της Συρίας, βορειοδυτικά της Λωρίδας της Γάζας, του Ισραήλ και του Λιβάνου, ΒΑ της Αιγύπτου και ΝΑ της Ελλάδας.

Παρά το μικρό της μέγεθος 9.251 τετραγωνικά χιλιόμετρα και τον μικρό πληθυσμό ,περίπου 1.190.000, η Κύπρος βρίσκεται σε στρατηγική θέση στη βορειοανατολική γωνία της λεκάνης της Μεσογείου, στο σταυροδρόμι Ασίας, Ευρώπης και Αφρικής.

Ευρισκόμενη στη διασταύρωση μεγάλων διεθνών και περιφερειακών ναυτιλιακών λωρίδων, παρόλο που έχει σχετικά μικρό μέγεθος εξωτερικού εμπορίου, εξυπηρετείται τακτικά από περίπου 100 διαφορετικές διαδρομές. Τα πλοία που βγαίνουν από τη Διώρυγα του Σουέζ και εισέρχονται στα ευρωπαϊκά ύδατα συναντώνται στην Κύπρο, το πρώτο ευρωπαϊκό λιμάνι.

Η Κύπρος είναι ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σημαντικά κέντρα διαχείρισης πλοίων στην ΕΕ, όπου φιλοξενούνται μερικά από τα κορυφαία ονόματα της παγκόσμιας ναυτιλιακής βιομηχανίας στον κόσμο. Εκτός από τη μοναδική γεωγραφική θέση, η προηγμένη υποδομή της Κύπρου και η ανταγωνιστική φορολογία της ναυτιλίας, την καθιστούν ιδανική τοποθεσία για πλοιοκτησία, διαχείριση πλοίων, ναύλωση πλοίων και βοηθητικές υπηρεσίες που σχετίζονται με τη ναυτιλία.

Σύμφωνα με την Invest Cyprus, την επενδυτική αρχή της Κυπριακής Κυβέρνησης, η Κύπρος έχει υπογράψει με όλες τις μεγάλες διεθνείς ναυτιλιακές συμβάσεις και έχει διμερείς συμφωνίες συνεργασίας με 25 χώρες.

Το 2019, ο αριθμός των εταιρειών διαχείρισης πλοίων της Κύπρου ανήλθε σε 50, τοποθετώντας την στην κορυφή αυτής της κατηγορίας στην ΕΕ.

Το νησί έχει τον τρίτο μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στην Ευρώπη και τον 11ο μεγαλύτερο παγκοσμίως. Το 2020, ο εμπορικός στόλος της Κύπρου είχε περισσότερα από 1.857 πλοία με 21 εκατομμύρια κόρους ολική χωρητικότητα.

Σχέσεις Κίνας-Κύπρου

Η Κύπρος έχει παραδοσιακά καλές πολιτικές σχέσεις με την Κίνα. Το 1971 οι δύο χώρες συνήψαν διπλωματικές σχέσεις.

Η Κίνα βλέπει την Κύπρο ως «σημαντικό εταίρο στο BRI». Το 2019, υπογράφηκε Μνημόνιο Συναντίληψης (MOU) μεταξύ των δύο χωρών κατά την επίσκεψη του Κύπριου Προέδρου Αναστασιάδη στην Κίνα. Το 2015 και το 2019, ο Κύπριος Πρόεδρος Αναστασιάδης παρευρέθηκε στη Διάσκεψη των Ασιατικών Πολιτικών Κομμάτων του Δρόμου του Μεταξιού και στο δεύτερο Φόρουμ Belt and Road for International Cooperation.

Σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό πρακτορείο Xinhua, η Κύπρος τηρεί την αρχή της μίας Κίνας ,η οποία δεν επιτρέπει την αναγνώριση της Ταϊβάν και υποστηρίζει την ΕΕ στην ενεργό ανάπτυξη της συνεργασίας με την Κίνα. Η Κίνα υποστηρίζει επίσης τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ που επιδιώκουν την επανένωση της Κύπρου.

Φέτος, η Κίνα και η Κύπρος ανέπτυξαν επίσης συνεργασία στον τομέα της υγείας κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η Κύπρος είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τον Μάιο του 2004. Ακολουθεί μια ουδέτερη εξωτερική πολιτική ειρήνης και τονίζει τη σημασία της διασφάλισης της εθνικής ανεξαρτησίας, κυριαρχίας, ενότητας και εδαφικής ακεραιότητας. Η χώρα παραμένει φιλική με την Κίνα και τη Ρωσία και έχει υπογράψει Συμφωνία Αποφυγής Διπλής Φορολογίας (DTA) με τη Ρωσία.

MSRI Κύπρου και Κίνας

Η Κίνα επενδύει σε λιμενικές εγκαταστάσεις και βασικά έργα υποδομής μεγάλης κλίμακας στην Ανατολική Μεσόγειο με στόχο τη δημιουργία νέων εμπορικών δεσμών με τις περιοχές Ευρασίας-Αφρικής και την ενίσχυση των δεσμών με την ευρωπαϊκή αγορά, έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς εταίρους της.

Η Κύπρος αποτελεί δυνητικά σταθμό στο MSRI, συνδέοντας τον Ινδικό Ωκεανό και τη Μεσόγειο Θάλασσα μέσω του Κόλπου του Σουέζ και ενεργειακά έργα. Η στρατηγική συνεργασία με την Κύπρο δίνει τη δυνατότητα στην Κίνα να επεκτείνει το αποτύπωμά της στην περιοχή της Μεσογείου.

Η Κύπρος και η Κίνα ενδέχεται να είναι σε θέση να εμβαθύνουν τη συνεργασία στα λιμάνια, τις θαλάσσιες μεταφορές και την κατασκευή υποδομών για να προωθήσουν περαιτέρω την τοπική οικονομία. Το νησί μπορεί να είναι ελκυστικό για την Κίνα για να διευκολύνει την παράδοση αγαθών από την Κίνα στις αναπτυσσόμενες αγορές της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και της Ευρώπης.

Η θέση του νησιού στον κόμβο μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής θα διαδραματίσει βασικό ρόλο στο διευρυνόμενο αποτύπωμα της Κίνας στην ανατολική Μεσόγειο λόγω της ανώτερης θαλάσσιας θέσης, του αναπτυγμένου ναυτιλιακού τομέα, των αποθεμάτων φυσικού αερίου και της πλούσιας εμπειρίας στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.

Η Κίνα μπορεί να εκμεταλλευτεί τα γεωγραφικά πλεονεκτήματα των λιμανιών της Κύπρου για να διευκολύνει και να αυξήσει τις διαμετακομιστικές ροές από την Κίνα και την Άπω Ανατολή προς την ΕΕ, τα Βαλκάνια και την περιοχή της Μαύρης Θάλασσας και αντίστροφα. Η επιλογή της Κύπρου είναι πιθανό να αυξήσει περαιτέρω τη διεκπεραίωση της ταχείας σύνδεσης ξηράς-θαλάσσης της Κίνας με την Ευρώπη.

Η φιλική στάση της Κύπρου απέναντι στην Κίνα και τη Ρωσία μπορεί να την κάνει να αναπτυχθεί ως μικτή πηγή κεφαλαίων Κίνας και Ρωσίας για την ανάπτυξη του BRI.