Χωρίς κατηγορία

Η εκμετάλλευση του κοιτάσματος Ishai-Aphrodite αποτελεί κέρδος διμερούς συνεργασίας

Η διμερής σχέση μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου υπήρξε με πολλούς τρόπους ο ακρογωνιαίος λίθος των περιφερειακών συμμαχιών που έχουν υφανθεί τα τελευταία χρόνια.

Τα τελευταία χρόνια, η Ανατολική Μεσόγειος ξεχώρισε ως ξεχωριστή υποπεριοχή, προσδίδοντας μεγάλη προσοχή στην περιφερειακή και διεθνή σκηνή αναφορικά με πολιτικά, στρατηγικά και οικονομικά ζητήματα.

Η ανακάλυψη φυσικού αερίου στις Αποκλειστικές Οικονομικές Ζώνες του Ισραήλ, της Κύπρου και της Αιγύπτου και το σαφές δυναμικό για την ανακάλυψη πρόσθετων πεδίων φυσικού αερίου στα ύδατα άλλων χωρών όπως ο Λίβανος, αποτέλεσαν σημαντικό καταλύτη για την ανάπτυξη νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής αφενός, αλλά  και  αυξανόμενης έντασης  αφετέρου.

Το περιφερειακό φόρουμ φυσικού αερίου, που ιδρύθηκε πριν από δύο χρόνια στο Κάιρο και αποτελείται από επτά μέλη, είναι μια ενδεικτική  εικόνα τωνσυμμαχιών που διαμορφώνονται στην περιοχή. Αυτές είναι η Αίγυπτος, το Ισραήλ, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Ιορδανία, η Κύπρος και η Παλαιστινιακή Αρχή.

Ο υπουργός Ενέργειας Yuval Steinitz τόνισε, μετά από έγκριση από την κυβέρνηση, ότι οι ανακαλύψεις φυσικού αερίου ενθαρρύνουν την «ιστορική συνεργασία» με τις αραβικές χώρες και την Ευρώπη που θα συνεχίσουν να επεκτείνονται. Αυτό το φόρουμ υποστηρίζεται επίσης από τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Η Γαλλία ζήτησε να ενταχθεί ως μέλος και πρόσφατα τα ΗΑΕ προσχώρησαν ως παρατηρητής.

Η Τουρκία ερμηνεύει τον περιφερειακό οργανισμό ως σκοπό να περιορίσει τα βήματά της και να τον αποκλείσει από το ενεργειακό δυναμικό της περιοχής. Ως εκ τούτου, η Τουρκία ακολουθεί μια  εξωτερική πολιτική, σκοπός της οποίας είναι να μεταφέρει ένα σαφές μήνυμα ότι δεν μπορεί να αγνοηθεί.

Τους τελευταίους μήνες, οι εντάσεις στην περιοχή έχουν ακόμη αυξηθεί, ιδίως μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Μετά από εντατική διαμεσολάβηση, οι δύο χώρες ξεκίνησαν μια «διερευνητική συζήτηση» στις 25 Ιανουαρίου 2021 προκειμένου να μειωθεί η μεταξύ τους   ένταση, αν και δεν υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες για άμεσα αποτελέσματα.

Σε κάθε περίπτωση, μια ισραηλινή-κυπριακή συμφωνία σχετικά με την ανάπτυξη του φυσικού αερίου Ishai-Αφροδίτη μπορεί να αποτελέσει σημαντικό ορόσημο για τις μοναδικές συνθήκες που δημιουργούνται στην περιοχή.

Το κοίτασμα το οποίο ανακαλύφθηκε πριν από περίπου 10 χρόνια, είναι ένα διασυνοριακό πεδίο μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ, το μεγαλύτερο μέρος του οποίου κείται  στην κυπριακή πλευρά και το υπόλοιπο  στην ισραηλινή πλευρά.

Τον Δεκέμβριο του 2010, οι δύο χώρες υπέγραψαν συμφωνία που οριοθετεί τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ τους. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, συμφώνησαν να συνεργαστούν για την ανάπτυξη διασυνοριακών πεδίων φυσικού αερίου που δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί. Ένα χρόνο αργότερα, το εν λόγω πεδίο ανακαλύφθηκε. Οι δύο χώρες συμφώνησαν πράγματι ότι πρόκειται για διασυνοριακό πεδίο, και έμεινε να καθοριστεί το ακριβές τμήμα που αναλογεί σε  κάθε χώρα.

Πρόκειται για μια κοινή διαδικασία στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, η οποία επιλύεται στις περισσότερες περιπτώσεις σε διάφορες μορφές συμφωνιών μεταξύ των χωρών και των σχετικών ενεργειακών εταιρειών.

Τον Απρίλιο του 2014, το Ισραήλ και η Κύπρος υπέγραψαν ακόμη και μια άλλη συμφωνία, σχετικά με την ανταλλαγή σχετικών πληροφοριών που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της γεώτρησης του θαλάσσιου οικοπέδου, προκειμένου να καθοριστεί το μερίδιο καθενός από τις χώρες.

Ωστόσο, από τότε και παρά τις πολλές συζητήσεις, δεν υπήρξε πραγματική πρόοδος. Επιπλέον, η Κύπρος έχει λάβει πολλά πολύ σημαντικά βήματα, υποδεικνύοντας ότι σκοπεύει να προχωρήσει στην ανάπτυξη του τομέα, ακόμη και πριν από μια συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών. Αυτές οι ενέργειες ελήφθησαν με έκπληξη από την ισραηλινή πλευρά, ιδίως λαμβάνοντας υπόψη τη στενή σχέση μεταξύ των δύο χωρών και την υπόθεση ότι αυτές είναι κοινές διαφορές που διευθετούνται με αναγνωρισμένες διαδικασίες, σίγουρα μεταξύ φιλικών χωρών.

Υπό τις τρέχουσες περιφερειακές συνθήκες, με τη στρατηγική σχέση που υπάρχει μεταξύ Ισραήλ και Κύπρου, μια συμφωνία γύρω από το εν λόγω πεδίο φυσικού αερίου εξυπηρετεί τα συμφέροντα των δύο χωρών και το περίγραμμα της περιφερειακής συνεργασίας που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια. Η επιλογή εξαγωγής αυτού του πεδίου είναι πιθανότατα προς την Αίγυπτο

Οι λόγοι είναι προφανείς:

Πρώτον, η ολοκλήρωση της συμφωνίας και η εφαρμογή του εμπορικού δυναμικού του τομέα, θα δείξει καλά τα αποτελέσματα της περιφερειακής συνεργασίας που δημιουργήθηκε τα τελευταία χρόνια σε μια περιοχή γνωστή για την αστάθεια της. Μπορεί να είναι ένα συγκεκριμένο παράδειγμα του «καρπού της ειρήνης».

Δεύτερον, όπως αναφέρθηκε, το Ισραήλ και η Κύπρος έχουν μια στενή και ζεστή σχέση. Είναι, λοιπόν, πολύ εκπληκτικό το γεγονός ότι αυτές ακριβώς οι χώρες δεν καταφέρνουν να επιλύσουν ένα πολύ κοινό και τεχνικό ζήτημα. Αυτό το αίσθημα ανησυχίας εντείνεται μόνο υπό το φως των πρόσφατων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, αν και δύσκολο και δύσκολο υπό το φως της περίπλοκης σχέσης μεταξύ των δύο χωρών, η οποία είναι πιθανό να αντιμετωπίσει επίσης το ζήτημα των διασυνοριακών πεδίων που αναμένεται να ανακαλυφθούν αργότερα. Μια ισραηλινή-κυπριακή συμφωνία θα στείλει ένα ενθαρρυντικό και ζωτικό μήνυμα, ειδικά σε μια περιοχή όπως η Μέση Ανατολή.

Τρίτον, μια τέτοια συμφωνία θα έστελνε ένα θετικό μήνυμα στη νέα διοίκηση του Λευκού Οίκου. Στην πραγματικότητα, οι  φωνές που ακούγονται τις τελευταίες ημέρες από την Άγκυρα πρέπει να περιλαμβάνουν προθυμία, αν και υπό όρους, για τη βελτίωση του διαλόγου με το Ισραήλ.

Και φυσικά, ας μην ξεχνάμε, ότι η εταιρεία «Chevron», ένας από τους ιδιοκτήτες του χωραφιού, προσχώρησε πρόσφατα στην Λέσχη Ανατολικής Μεσογείου.

Η κρίση COVID-19 έχει πλήξει σημαντικά την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Οι διεθνείς εταιρείες ενέργειας θα δυσκολευτούν τώρα να επενδύσουν τα απαραίτητα ποσά για την ανάπτυξη πεδίων φυσικού αερίου και πετρελαίου.

Το κοίτασμα  Ishai-Aphrodite βρίσκεται σε σχετικά προχωρημένο στάδιο. Αυτό το γεγονός, εκτός από τον αναμενόμενο σκοπό του για την περιφερειακή αγορά, μπορεί να βοηθήσει στην αξιοποίηση του σαφούς δυναμικού του, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά και στρατηγικά.