Εθνικά Θέματα

2022: Μια συναισθηματικά φορτισμένη χρονιά μπροστά για τις σχέσεις Ελλάδας-Τουρκίας

Η χρονιά που έρχεται υπόσχεται να είναι δύσκολη για τις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία. Όχι ότι τα προηγούμενα ήταν εύκολα, αλλά η κατάσταση μπορεί να γίνει ακόμη χειρότερη εάν ορισμένες πλευρές επιδιώξουν να εκμεταλλευτούν συναισθηματικά φορτισμένα ιστορικά ορόσημα.

Ο Τομ Έλις  αναφέρει στην Καθημερινή, ότι εδώ στην Ελλάδα, τα 100 χρόνια από την Καταστροφή της Σμύρνης θα επαναφέρουν στο προσκήνιο τα τραγικά γεγονότα εκείνης της περιόδου. Εικόνες και οδυνηρές ιστορίες που σημάδεψαν την ελληνική κοινωνία, σε συνδυασμό με ιστορικά ντοκουμέντα και πολιτικές αναλύσεις αυτών των γεγονότων θα δημιουργήσουν μια ατμόσφαιρα αυξημένης ευαισθησίας, την οποία οι πολιτικοί θα πρέπει να χειριστούν με αυτοσυγκράτηση και ωριμότητα. Η κυβέρνηση πρώτα και κύρια, αλλά και η αντιπολίτευση θα κριθούν από τις πράξεις τους.

Θα υπάρξουν εκδηλώσεις, παρουσιάσεις και διαλέξεις για τον εορτασμό της επετείου και η Τουρκία, αναπόφευκτα, θα δεχτεί πυρά. Από την πλευρά της, η τελευταία αναμφίβολα θα απαντήσει, εκφράζοντας κάποια απογοήτευση και δίνοντας τη δική της ερμηνεία στα γεγονότα. Κάποιοι μπορεί ακόμη και να εκτοξεύουν απειλές.

Στην Τουρκία, εν τω μεταξύ, το 2022 έρχεται λίγο πριν από την επέτειο των 100 χρόνων ως σύγχρονο κράτος. Θα είναι ορόσημο για τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος έχει δηλώσει ανοιχτά ότι πρόθεσή του είναι να αφήσει ένα ακόμη μεγαλύτερο σημάδι στην ιστορία της χώρας από τον ιδρυτή της Κεμάλ Ατατούρκ και θα εκμεταλλευτεί κάθε ευκαιρία για να το κάνει.

Το ίδιο έτος, το 2023, θα φέρει και εκλογές στην Τουρκία, τις οποίες ο Ερντογάν θα θέλει απεγνωσμένα να κερδίσει όχι μόνο για να παραμείνει στην εξουσία –με ότι αυτό συνεπάγεται πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά, και με σεβασμό στη διεθνή του εικόνα και ρόλο – αλλά και για ιστορικούς λόγους καθώς θα θέλει να οδηγήσει την Τουρκία στην αυγή του δεύτερου αιώνα της.

Όλα αυτά τα γεγονότα, θα έρθουν σε μια στιγμή που ο Ερντογάν μπορεί επίσης να επιδιώξει να αποτρέψει την προσοχή του κοινού μακριά από τη δεινή κατάσταση της οικονομίας και σε ένα μη εγχώριο ζήτημα. Ο κίνδυνος να ακολουθηθεί μια τέτοια πολιτική είναι ακόμη μεγαλύτερος, λόγω της παρουσίας στο πλευρό του, του εθνικιστή ηγέτη Devlet Bahceli, ο οποίος αντλεί πολιτικό οξυγόνο από τις εντάσεις με την Ελλάδα και την Τουρκία.

«Είναι προφανές, από αυτή τη συρροή παραγόντων ότι εξετάζουμε μια κατάσταση πυριτιδαποθήκης και έναν σοβαρό κίνδυνο αυξημένου λαϊκισμού» αναφέρει ο Έλις.

Δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα για να ελέγξουμε τα γεγονότα στην Τουρκία, εκτός από το να ελπίζουμε ότι οι γείτονές μας θα παραμείνουν ψύχραιμοι και θα αποφύγουν ακραίες αντιδράσεις, που όχι μόνο θα μπορούσαν να βλάψουν περαιτέρω τις διμερείς σχέσεις, αλλά και να επηρεάσουν αρνητικά την οικονομία της Τουρκίας και τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη. Ας ελπίσουμε ότι οι κίνδυνοι είναι προφανείς στα σοβαρά μυαλά στην άλλη πλευρά του Αιγαίου.

Εδώ στην Ελλάδα όλοι, πολιτικοί, διανοούμενοι και διαμορφωτές κοινής γνώμης θα κριθούμε από το αν διεγείρουμε το δημόσιο αίσθημα ή ενεργούμε ώριμα και υπεύθυνα το 2022, μια χρονιά που η ιστορία θα ρίξει βαριά σκιά στις σχέσεις μας με την Τουρκία, δημιουργώντας μια μάλλον τεταμένη ρύθμιση που θα απαιτήσει κάποια πολύ επιδέξια διαχείριση.